PPPD ย่อมาจาก Persistent Postural-Perceptual Dizziness หรือภาษาไทยเรียกว่า “อาการเวียนศีรษะเรื้อรังจากการรับรู้ท่าทางและการเคลื่อนไหว” เป็นโรคที่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกมึนหัว โคลงเคลง เหมือนตัวลอย หรือเหมือนยืนอยู่บนเรือ ติดต่อกันเป็นเวลานาน 3 เดือนขึ้นไป โดยที่ตรวจร่างกายแล้วไม่พบความผิดปกติชัดเจน PPPD ไม่ใช่โรคที่เกิดจากการ “คิดไปเอง” แต่เป็นโรคที่สมองและระบบทรงตัวทำงานผิดปกติจริง ๆ
ผู้ป่วยมักมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างต่อไปนี้:
• รู้สึกมึนหัว ไม่ใช่บ้านหมุน แต่เหมือนลอย ๆ โคลง ๆ
• รู้สึกเหมือนยืนอยู่บนเรือ หรือเดินบนพื้นนุ่ม
• ทรงตัวไม่มั่นคง โดยเฉพาะตอนยืนหรือเดิน
• อาการแย่ลงเมื่อ:
◦ ยืนหรือเดินนาน ๆ
◦ อยู่ในที่คนเยอะ ห้างสรรพสินค้า ซูเปอร์มาร์เก็ต
◦ มองภาพเคลื่อนไหว เช่น ดูทีวี เลื่อนหน้าจอมือถือ ขับรถ
◦ อยู่ในที่ที่มีลายเส้นเยอะ ๆ เช่น ลายพื้น ลายผ้าม่าน
• อาการดีขึ้นเมื่อนั่งหรือนอนพัก
• มักมีความเครียด วิตกกังวล หรือซึมเศร้าร่วมด้วย
อาการเหล่านี้จะเป็นเกือบทุกวัน อย่างน้อย 15 วันต่อเดือน ติดต่อกันมากกว่า 3 เดือน
PPPD มักเกิดตามหลังเหตุการณ์ที่กระทบระบบทรงตัว เช่น:
หลังเหตุการณ์เริ่มต้น สมองเกิดการ “เรียนรู้ผิด” คือเริ่มจับตามองท่าทางและการเคลื่อนไหวมากเกินไป จนทำให้รู้สึกเวียนแม้ร่างกายจะหายดีแล้ว
แพทย์จะวินิจฉัยจากเกณฑ์ต่อไปนี้:
แพทย์อาจส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น ตรวจการได้ยิน ตรวจการทรงตัว หรือ MRI สมอง เพื่อแยกโรคอื่น
ผลตรวจจะได้ภายใน 1 ชั่วโมง ซึ่งแพทย์จะนำมาใช้ประกอบการวินิจฉัยและวางแผนในการรักษาต่อไปด้วยยาปฏิชีวนะ ร่วมกับยาลดกรดขนาดสูง เป็นระยะเวลา 10-14 วัน ซึ่งหากเลือกยาที่ดีแล้ว โอกาสที่หายขาด มีสูงถึง 90%
PPPD รักษาได้ แต่ต้องใช้เวลาและความอดทน วิธีรักษาหลักมี 3 อย่าง:
เป็นการทำกายภาพบำบัดเฉพาะทาง ให้สมอง “เรียนรู้ใหม่” ว่าจะปรับตัวกับการเคลื่อนไหวอย่างไร เช่น
แพทย์อาจให้ยากลุ่ม SSRI หรือ SNRI ซึ่งเป็นยาปรับสารสื่อประสาทในสมอง (เป็นยาที่ใช้รักษาโรคซึมเศร้าและวิตกกังวล แต่ใช้ได้ผลกับ PPPD ด้วย) ยาเหล่านี้ต้องกินต่อเนื่องอย่างน้อย 8-12 สัปดาห์จึงเห็นผล
Cognitive Behavioral Therapy หรือการบำบัดความคิดและพฤติกรรม ช่วยลดความวิตกกังวลที่มากระตุ้นอาการ และปรับวิธีคิดเกี่ยวกับอาการเวียน
ควรไปพบแพทย์หาก:
ควรปรึกษาแพทย์หู คอ จมูก หรือแพทย์ระบบประสาทที่เฉพาะทางด้านการทรงตัว
PPPD เวียนหัวเรื้อรัง เป็นโรคที่พบบ่อยกว่าที่คิด แต่ยังไม่ค่อยมีใครรู้จัก หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการเวียนศีรษะเรื้อรัง ตรวจหลายที่แล้วไม่พบโรค อย่าเพิ่งคิดว่าตัวเองคิดไปเอง ลองปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจดู PPPD เพราะการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้องจะช่วยให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ
________________________________________________________________________________________________________________
นพ.สหรัฐ อังศุมาศ (ว.39138)
อายุรแพทย์สมองและระบบประสาท
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน
